Ga naar hoofdinhoud

Bouwsteen 4 — herhalen met een while-lus

Hier bouw je op verder

Leerdoel: je verpakt de vergelijking-stap in een lus die net zo lang draait tot het zoekgebied leeg is — of tot we het doel hebben gevonden.

Waarom een while en geen for?​

Bij lineair zoeken gebruikten we for. Daar wist je vooraf hoe vaak je moest loopen: één keer per element.

Bij binair zoeken weet je het niet. Soms vind je het in stap 1, soms in stap 7, soms niet. Daarom: while. Een while-lus draait zolang een voorwaarde waar is.

while voorwaarde:
    # blijft draaien zolang 'voorwaarde' True is

Wat is hier de voorwaarde?​

De lus moet stoppen als het zoekgebied leeg is. Dat is het geval zodra laag > hoog. Dus we draaien zolang laag <= hoog:

while laag <= hoog:
    ...

Waarom <= en niet <?​

Bij laag == hoog is er nog één element over (namelijk lijst[laag]). Dat moeten we nog bekijken — anders missen we mogelijk het doel.

Test met een lijst van één element

Lijst [5], doel 5. Start: laag = 0, hoog = 0.

  • Met <= → lus draait 1 keer → vindt 5 → returnt 0. Goed.
  • Met < → lus draait 0 keer → geeft niets. Fout.

Voorspel​

We voegen nu een print toe bij elke ronde om de stappen zichtbaar te maken. Wat denk je dat dit print bij doel = 11?

lijst = [1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15]
laag = 0
hoog = len(lijst) - 1
doel = 11

while laag <= hoog:
    midden = (laag + hoog) // 2
    print(f"laag={laag}, hoog={hoog}, midden={midden}, lijst[midden]={lijst[midden]}")
    if lijst[midden] == doel:
        print(f"→ gevonden op {midden}")
        break
    elif lijst[midden] < doel:
        laag = midden + 1
    else:
        hoog = midden - 1
Antwoord
laag=0, hoog=7, midden=3, lijst[midden]=7
laag=4, hoog=7, midden=5, lijst[midden]=11
→ gevonden op 5

Twee stappen. Bij stap 1 was 7 < 11, dus laag = 4. Bij stap 2 vinden we het. De break springt dan meteen uit de while; zonder die regel zou de lus doorgaan tot laag > hoog.

Run​

Python
Code-omgeving wordt voorbereid…

Wat als het doel er niet in zit?​

Verander doel in 4 en run opnieuw.

Wat zie je?

Drie stappen, geen "gevonden"-regel — de while-lus stopt vanzelf zodra laag > hoog. Er gebeurt verder niets.

Dat is een probleem voor de aanroeper: hoe weten zij of het doel gevonden is of niet? In de volgende stap stoppen we het in een functie en voegen we het "niet-gevonden"-geval toe.

Een veiligheid bij experimenteren​

Met while kun je een oneindige lus veroorzaken als je voorwaarde nooit False wordt. Python draait hier in dezelfde browser-tab als de les, dus die tab bevriest dan helemaal: ook de Reset-knop reageert niet meer. De enige uitweg is de tab sluiten en de les opnieuw openen, en je code in de speeltuin ben je dan kwijt.

Twee gewoontes die dat voorkomen:

  • Kopieer je code eerst naar een kladblok voordat je met de voorwaarde experimenteert.
  • Controleer vóór het runnen dat laag of hoog in elke ronde echt verandert. Krimpt het zoekgebied niet, dan stopt de lus nooit.

Wat nu nog mist​

  • De code in een functie stoppen (zodat je hem makkelijk hergebruikt).
  • Een duidelijk antwoord bij "niet gevonden" — een return -1.

Door naar bouwsteen 5: niet gevonden.