6.11 Er gaat iets mis — top-3 fouten

Leerdoel: je herkent de klassieke valkuilen van bubble sort.

IndexError: range(len(lijst)) zonder - 1

IndexError: list index out of range

Oorzaak: bij de laatste iteratie is i = n - 1 → lijst[i + 1] = lijst[n] → bestaat niet → IndexError.

Oplossing: gebruik range(n - 1). Bij paarsgewijze vergelijkingen (lijst[i] met lijst[i + 1]) is de laatste geldige i altijd één minder dan de lijst-lengte.

# FOUT
def bubble_sort_fout(lijst):
    n = len(lijst)
    for ronde in range(n - 1):
        for i in range(n):                # te ver!
            if lijst[i] > lijst[i + 1]:   # crash bij i = n - 1
                lijst[i], lijst[i + 1] = lijst[i + 1], lijst[i]
    return lijst

# GOED
for i in range(n - 1):                    # nu loopt i tot n - 2
    ...

Meer uitleg: Bouwsteen 3 — één pass.

SyntaxError: = in plaats van ==

SyntaxError: invalid syntax

Oorzaak: = is toekenning, niet vergelijken. In een if-conditie heb je een vergelijking nodig: ==, <, >, etc.

Oplossing: gebruik een vergelijking. Voor bubble sort gebruiken we trouwens niet == maar > — want we willen weten of het paar fout staat.

# FOUT
if lijst[i] = lijst[i + 1]:
    ...

# GOED
if lijst[i] > lijst[i + 1]:
    ...

Onthouden: één = is toekennen, twee == is vergelijken.

geswapt op de verkeerde plek initialiseren

Geen Python-foutmelding — wel een logische fout: de early-exit werkt niet of werkt verkeerd.

Oorzaak: geswapt wordt één keer geïnitialiseerd op False, en daarna nooit meer gereset. Zodra er één swap gebeurt, blijft geswapt = True voor alle verdere rondes. De early-exit gaat dan nooit meer af.

Oplossing: zet geswapt = False binnen de buitenste lus, aan het begin van elke pass. Algemener: bij elke pass die "iets nieuws" moet detecteren, hoort de vlag op False aan het begin van die pass.

# FOUT
def bubble_sort_fout(lijst):
    n = len(lijst)
    geswapt = False                       # VOOR de buitenste lus
    for ronde in range(n - 1):
        for i in range(n - 1 - ronde):
            if lijst[i] > lijst[i + 1]:
                lijst[i], lijst[i + 1] = lijst[i + 1], lijst[i]
                geswapt = True
        if not geswapt:
            break
    return lijst

# GOED
for ronde in range(n - 1):
    geswapt = False                       # elke pass opnieuw op False
    for i in range(n - 1 - ronde):
        if lijst[i] > lijst[i + 1]:
            lijst[i], lijst[i + 1] = lijst[i + 1], lijst[i]
            geswapt = True
    if not geswapt:
        break

Door naar stap 12: cheatsheet.